Iedereen heeft met risico’s te maken, elke dag weer, het hele leven lang en daarvoor kunnen we bijvoorbeeld een inbraakbeveiliging regelen of een verzekering afsluiten.
Bedrijven hebben ook met risico’s te maken, vaak van veel grotere omvang dan wij als individuen kennen.
Kort gezegd. Het doel van risicomanagement is het waarborgen van de continuïteit en daarom is
het verstandig om inzicht in risico’s te krijgen zowel naar omvang als de gebeurtenis zich voor-
doet maar ook naar de kans dat zo’n gebeurtenis kan plaatsvinden.
Hoe bepaal ik risico’s:
In deze eerste fase is het de kunst om in risico’s, en dus niet in oplossingen, te denken en om eens vanuit een andere invalshoek naar de diverse zaken in de hele keten te kijken.
Risico’s kunnen globaal in vier categorieën onderverdeeld worden:
|
: | is nagenoeg verwaarloosbaar; |
|
: | wordt meestal zelf gedragen; |
|
: | wordt soms zelf gedragen, maar heeft wel invloed op het resultaat van het bedrijf; |
|
: | is meestal bedreigend voor de continuïteit en zal meestal verzekerd worden. |
Vanuit deze gedachtegang is het bij alle onderdelen van de keten belangrijk om inzicht te krijgen in de navolgende vragen:
|
: | nee (geen risico) |
| : | ja (volgende stap is risico inventariseren) | |
|
: | kan het risico voorkomen worden (o.a. preventiemaatregelen; zie onderstaande toelichting) |
| : | ja (geen risico meer) | |
| : | nee (kan het risico verminderd worden en is het een calamiteitenrisico) | |
|
: | risico zelf dragen of (gedeeltelijk) verzekeren. |
Preventiemaatregelen:
Naast de meest voorkomende preventiemaatregelen zullen ook aan andere aspecten aandacht gegeven moeten worden zoals:
- het vermijden of afstoten van risico’s. Eén van de mogelijkheden om risico’s te vermijden is bijvoorbeeld om geen zaken te doen met Amerika en Canada in verband met de daar heersende rechtspraak.
- het verminderen van risico’s: meestal bestaan deze maatregelen om te voorkomen dat een gebeurtenis zich voordoet (bijvoorbeeld het aanbrengen van een sprinklerinstallatie, een rookbeleid e.d.).
Schade-oorzaken:
Om een beeld te kunnen vormen van schadeoorzaken treft u onderstaand hiervan enige voor- beelden aan:
- personenschade: ongevallen, letsel, ziekte en overlijden.
- materiële schade: brand, waterschade, diefstal, storm, e.d. De oorzaak van deze schade kan zowel in het eigen bedrijf als in de omgeving (naburige brand e.d.) plaatsvinden.
- financiële schade: milieuschade, levering van producten of diensten, betalingsrisico e.d.
- misdaad: fraude, bedrog, opzettelijke beschadiging, vandalisme, terrorisme e.d.
- technische / organisatorische oorzaken: inductie, falen van meet-, regel- of beveiligingsappa- ratuur, (logistieke/bedienings) fouten e.d.
Risico’s kunnen ontstaan in de hele keten en deze keten bestaat uit:
1) Toeleveranciers:
- belangrijk is om zowel de kwetsbaarheid van het product van de toeleverancier alsmede de gevolgen van een calamiteit bij een toeleverancier in kaart te brengen. Dus is bij een calami-
teit het product elders te koop en welke gevolgen heeft dit voor het eigen bedrijf . Bijvoobeeld . extra
kosten, vertraging in het productieproces..
2) Transportrisico:
- voor wiens rekening en risico vindt het transport vanaf de toeleverancier plaats?
3) Eigen bedrijf:
Ook bij het beoordelen van de risico’s van het eigen bedrijf is continuïteit het uitgangspunt en
is het aan te bevelen om een inschatting te maken wat de maximale omvang van een schade
kan zijn. Dus wat is de kans dat bij bijvoorbeeld een brand het hele bedrijf verloren gaat? Of wat is de kans dat het om een gedeelte gaat . Compartimentering of het gebruik van brandveilig schermdoek zal de omvang van de schade beperken. Het is zaak om per schadeoorzaak deze afweging in kaart brengen.
- Economische activiteit: naast de hoofdactiviteit is het verstandig om ook alle nevenactiviteiten
met bijbehorende risico’s in kaart te brengen en deze risico’s voor een groot deel te beperken
door gebruik te maken van leveringsvoorwaarden die aansluiten op de betreffende activiteit. - Eigendommen: omdat in principe alleen het eigenaarsbelang verzekerd kan worden is het
verstandig om na te gaan of er andere eigendomsovereenkomsten (lease, bruikleen, consignatie)
bestaan. - Bedrijfsstagnatie: bepaal de kwetsbaarheid aan de hand van interne en externe factoren. Een
voorbeeld van een interne factor is de afhankelijkheid van een bepaalde machine. Externe
kwetsbaarheid is de afhankelijkheid van een bepaald product, leverancier of klant. - Werknemers: bepaal sleutelposities en maak de organisatie minder kwetsbaar door bijvoorbeeld
kennisoverdracht. Ook het bepalen van mogelijke beroepsziekten en een actief verzuimbeheer
maakt de organisatie minder kwetsbaar.
4) Transportrisico:
- voor wiens rekening en risico vindt het transport vanaf het eigen bedrijf plaats?
5) Klanten:
- klantenspreiding: mate van afhankelijkheid in kaart brengen.
- plaats van vestiging.
- contractsvoorwaarden: worden er inkoopvoorwaarden gehanteerd.
- aard van de relatie: continuïteitsaspect.
Hoe ga ik met risico’s om?
Na het in kaart brengen van de risico’s is het aan te bevelen om ook hiervan een inschatting te maken. Het is namelijk niet zeker of en zo, ja wanneer een bepaalde gebeurtenis plaatsvindt en wat de omvang van deze gebeurtenis zal zijn.
Deze inschatting kan als volgt plaatsvinden:
- kleine kans op kleine schade.
- kleine kans op grote schade.
- grote kans op kleine schade.
- grote kans op grote schade.
Aan de hand van de uitkomst van de hierboven genoemde inschatting en afhankelijk van de eigen visie over het zelf (kunnen en willen) dragen van financiële risico’s zal de invulling over de risico’s die verzekerd moeten worden gemakkelijker zijn.
Uiteraard staat u hier niet alleen voor. Uw verzekeringsadviseur kan u tijdens dit proces begeleiden en zorgt voor maatwerk (verzekerings)oplossingen.
